Athene en de geboorte van het theater

Waar het begon

Volgens Wikipedia was Athene het centrum van het theater in het antieke Griekenland, en werd het theater er geïnstitutionaliseerd als onderdeel van de City Dionysia, een festival ter ere van de god Dionysus. Tragedie, komedie en het saterspel zijn alle in de stad ontstaan, en tragedie en komedie bleven als afzonderlijke genres behouden. Thespis staat te boek als de vroegste acteur en de winnaar van de eerste theaterwedstrijd, en wordt vaak de uitvinder van de tragedie genoemd, hoewel zijn belang omstreden is. Het festival was een wedstrijd, dus wat wij nu een toneelstuk noemen, bestond eerst als een inzending in een wedstrijd tussen toneelschrijvers.

Het Theater van Dionysus

Het theater staat op de zuidhelling van de Acropolis en maakte deel uit van het heiligdom van Dionysus Eleuthereus. Wikipedia dateert het eerste orkestterras op het midden of het einde van de zesde eeuw v.Chr. Dramatische opvoeringen begonnen waarschijnlijk op de Agora en waren tegen 499 of 496 v.Chr. verhuisd naar het heiligdom op de Acropolis. Onder staatsman Lycurgus werd het theater in steen herbouwd en bereikte het zijn grootste omvang in de vierde eeuw v.Chr. De schattingen van het aantal zitplaatsen lopen sterk uiteen, van ongeveer 14.000 tot 17.000 tot veel hogere aantallen.

Wat er werd opgevoerd

Tijdens de Dionysia dienden drie tragedieschrijvers elk drie tragedies en een saterspel in, en vanaf 486 v.Chr. werd ook komedie aan de wedstrijd toegevoegd. Aeschylus zou een tweede acteur hebben toegevoegd en Sophocles een derde, en toneelschrijvers gebruikten nooit meer dan drie. Alleen mannen traden op, en zij speelden de vrouwelijke rollen. Een koor van gewoonlijk twaalf tot vijftien personen trad op in het orkest, geleid door een koorleider. Maskers stonden centraal: het koor droeg een gedeeld masker, en maskers stelden acteurs in staat snel van rol te wisselen en leeftijd, geslacht en status te tonen. Met hooguit drie acteurs op het toneel speelde één performer vaak meerdere rollen, wat een van de redenen is waarom maskers zo bepalend waren voor hoe een stuk werd begrepen.

Mythe als grondstof

Tragedies putten uit mythologische onderwerpen, en saterspelen behandelden dezelfde mythen op komische wijze. De Odyssee, een epos dat in 24 boeken aan Homerus wordt toegeschreven, is al lang zo'n bron: het volgt Odysseus op zijn lange zeereis naar huis na de Trojaanse Oorlog en biedt het publiek de Cycloop Polyphemus, Circe en de Sirenen. Wikipedia plaatst het ontstaan rond de achtste of zevende eeuw voor Christus en stelt dat het zich in een mondelinge traditie ontwikkelde. Mythen hardop vertellen aan een verzameld publiek is de gewoonte waarmee het Atheense theater begon.

Lees verder: Atheense theateravonden vergeleken

De ruïnes van vandaag

Na de vijfde eeuw na Christus werd het theater verlaten. Het orkest werd de binnenplaats van een basiliek en de zitplaatsen werden gebruikt als steengroeve. In de negentiende eeuw begon de opgraving, en vandaag zijn de gedeeltelijk bewaarde stenen zitplaatsen op de eerste rij te zien op de helling onder de muur van de Acropolis. Een bezoek aan de ruïnes is een apart uitje, los van elke avondvoorstelling, dus controleer de openingstijden en tickets van de archeologische site zelf, die deze gids niet behandelt. De Acropolis rijst er recht boven uit, dus het theater is gemakkelijk te plaatsen wanneer u de heuvel vanuit de straten van Athene ziet.

Hoe een dinertheater past

Een diner waarbij acteurs regionale personages spelen is geen antiek drama, en dat beweert niemand. Het behoort tot een modern soort interactief theater. De organisator stelt dat het verschil tussen een dinershow en zijn soort theater in agency ligt: gasten krijgen een rol in het verhaal in plaats van te zitten en te eten. Of dat bij uw smaak past, is de vraag die u zich voor het boeken moet stellen. De boekingsgids legt uit hoe de avond verloopt, en de vergelijkingsgids plaatst het tegenover twee andere theateravonden in Athene.

Lees verder: Dinnertheater in Athene: hoe te boeken